Romanya'da yabancı işçinin hakları: OUG 32/2026 rehberi

Romanya'ya Avrupa Birliği dışındaki bir ülkeden çalışmaya geldiyseniz, iş yerindeki haklarınızı belirleyen yasa OUG no. 32/2026'dır (Resmî Gazete no. 335, 27 Nisan 2026). Bu rehber, işverenin veya yerleştirme acentesinin neyi yapıp neyi yapamayacağını madde madde, yasadaki tam maddeye atıfla açıklar — böylece ITM (İş Müfettişliği), IGI (Göç İdaresi) önünde veya mahkemede kendinizi savunurken metni doğrudan gösterebilirsiniz.

Aşağıdaki kurallar, OUG no. 194/2002'nin 27^2. maddesinde öngörülen işçilere, yani Açık Meslekler Listesi'ndeki mesleklerde çalıştırılan üçüncü ülke vatandaşlarına uygulanır. Moldova Cumhuriyeti, Ukrayna ve Sırbistan Cumhuriyeti vatandaşları ayrı bir rejime tabidir (OUG no. 194/2002 md. 27^1) ve burada anlatılan yerleştirme acentesi kısıtlamaları onlara uygulanmaz.

Her şeyden önce: ilk günden itibaren kanıt biriktirin

Yazılı kanıt olmadan ITM veya IGI'ye yapılan şikâyet, sizin sözünüze karşı işverenin sözü olarak kalır. İşe başladığınız ilk günden itibaren:

• imzaladığınız her belgeyi fotoğraflayın — bireysel iş sözleşmesi, ekleri, ek protokoller, maaş bordroları;
• çalışma saatlerinizin kanıtını saklayın — puantaj kayıtları, vardiya çizelgesinin ekran görüntüleri, WhatsApp veya e-posta mesajları;
• banka hesap ekstrenizi saklayın — fiilen ne kadar ve hangi tarihte aldığınızı gösterir;
• tarihi, saati, isimleri ve olanları not edin — hukuka aykırı her durumda;
• kopyaları iş telefonunuzun dışında tutun — kendinize e-posta atın veya kontrolünüzdeki bir depolama hesabına yükleyin.

Bireysel iş sözleşmeniz hem Romence hem de kendi dilinizde ya da anladığınız uluslararası bir dilde düzenlenmiş olmalıdır (OUG 32/2026 md. 7 fıkra (1) bent b)). Size yalnızca Romence bir belge imzalatılmak isteniyorsa, imzalamadan önce kendi dilinizdeki nüshayı isteme hakkınız vardır.

İşverenin YAPAMAYACAĞI şeyler

Maaşınızı nakit ödemek

Ödeme yalnızca sizin adınıza açılmış banka hesabına yapılır (OUG 32/2026 md. 7 fıkra (1) bent a)). Zarf içinde ödeme yasa dışıdır. Romanya'daki bankalar, uzun süreli çalışma vizeniz, oturma izniniz veya ikamet hakkınızı kanıtlayan başka bir belge ile size hesap açabilir (md. 7 fıkra (3)).

Kira için net maaşınızın %25'inden fazlasını kesmek

İşveren size ücret karşılığı konaklama sağlıyorsa, kira bedeli net maaşın veya net ücretin %25'ini aşamaz (OUG 32/2026 md. 7 fıkra (2), md. 6 fıkra (2) bent a)'ya atıfla). Konaklama koşulları, siz Romanya'ya gelmeden önce kesin iş teklifinde belirtilmiş olmalıdır.

Sizden komisyon, harç veya teminat istemek

Yerleştirme acentesinin, yerleştirdiği yabancılardan komisyon, tarife veya harç alması ve onlardan teminat ya da depozito istemesi yasaktır (OUG 32/2026 md. 23 fıkra (6)). Aynı yasak, acente olmadan doğrudan işe alan yetkili işveren için de geçerlidir (md. 11 fıkra (3) ve md. 12 fıkra (8) bent d)).

Açıkça: "sözleşme için" veya "izin için" istenen 1.000-2.000 euro yasa dışıdır. Acente için ceza 40.000 leye kadar çıkar.

Pasaportunuzu veya oturma izninizi asıl olarak almak

Yasa, işvereni seyahat belgenizin veya oturma izninizin bir kopyasını işyerinde tutmakla yükümlü kılar (OUG 32/2026 md. 7 fıkra (1) bent i)) — aslını değil. Asıllar sizin kimlik belgelerinizdir ve sizde kalır.

OUG 32/2026'nın gerekçe bölümü, kimlik belgelerinin alıkonulmasını açıkça, konaklamaya erişimin şarta bağlanması, hareket özgürlüğünün kısıtlanması ve yapay borç yüklenmesi ile birlikte, işgücü sömürüsü riskini artıran uygulamalar arasında sayar. Belgeleriniz alıkonuluyorsa Polise ve ANITP'ye bildirin — bu yalnızca bir kabahat değil, suç olabilir.

Sizi sözleşmedekinden başka bir işte çalıştırmak

İşveren, yaptığınız işin bireysel iş sözleşmenizdeki COR meslek koduna uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür (OUG no. 194/2002 md. 134 bent 20, OUG 32/2026 ile eklenmiştir). Sözleşmeniz kaynakçı diyorsa ve siz başka bir işe verildiyseniz, bu 10.000-20.000 lei para cezası gerektiren bir kabahattir.

Maaş: 2026'da geçerli rakamlar

Maaşınız, ülke genelinde garanti edilen asgari brüt ücretin altında olamaz. 1 Temmuz 2026'dan itibaren bu tutar 4.325 lei brüttür (Hükümet Kararı no. 146/2026); aylık 166,667 saatlik çalışma için saatlik ücret 25,949 leydir.

Rakamlar, bakmakla yükümlü olduğu kimse bulunmayan ve asgari ücrete uygulanan 200 leylik vergiden muaf tutar dikkate alınan bir çalışan için hesaplanmıştır. Bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler varsa net biraz daha yüksektir.

Bordroya değil, hesap ekstrenize bakın. Hesabınıza sözleşmedeki netten daha azı geliyorsa, farkın yazılı ve yasal bir açıklaması olmalıdır. %25'i aşan kira yasal bir açıklama değildir.

Çalışma süresi

• Normal çalışma süresi: haftada 40 saat.
• Fazla mesai dâhil azami süre: haftada 48 saat, bir referans dönemi ortalaması olarak hesaplanır (İş Kanunu md. 114).
• Fazla mesai serbest zamanla karşılanır; mümkün değilse temel maaşın en az %75 zammıyla ödenir (İş Kanunu md. 123).

İşveren değiştirme: 6 ay, sonra 2 yıl acente aracılığıyla

Bu, en önemli yeni kısıtlamadır ve sıklıkla yanlış anlatılır. Kurallar OUG 32/2026 md. 40'tadır:

İlk 6 ay (md. 40 fıkra (2)). REGES-ONLINE'da kayıtlı faaliyete başlama tarihinden itibaren 6 ay boyunca işveren değiştirme girişiminde bulunamazsınız.

İstisna (md. 40 fıkra (3)). İşverenin sözleşme hükümlerini veya iş ilişkisini ağır biçimde ihlal ettiği, usulüne uygun şekilde gerekçelendirilmiş hâllerde 6 aydan önce de ayrılabilirsiniz. Başta anlattığımız kanıtlar tam da burada işe yarar: ödenmeyen veya nakit ödenen maaş, tavanı aşan kira, kayda geçmeyen saatler, alıkonulan belgeler.

2 yıla kadar (md. 40 fıkra (4)). 6 ay dolduktan sonra — ya da ağır ihlal hâlinde — işveren değiştirebilirsiniz, ancak faaliyete başlama tarihinden itibaren 2 yıl dolana kadar yalnızca yerleştirme sözleşmesine taraf olan acente aracılığıyla.

Acente yetkisini kaybederse (md. 40 fıkra (5)) kısıtlama ortadan kalkar: OUG no. 194/2002 md. 56 fıkra (9)-(12) koşullarında işveren değiştirebilirsiniz.

6 ay dolmadan haklı bir neden olmaksızın ayrılırsanız, işveren Romence kursları, konaklama ve ulaşım için yaptığı harcamaları geri isteyebilir (md. 40 fıkra (9)).

İşsiz kalırsanız: acentenin size borcu

Bireysel iş sözleşmesi sona erdiğinde yerleştirme acentesinin somut yükümlülükleri vardır, yalnızca ahlaki değil:

• Açık Meslekler Listesi'nden en az iki iş teklifini size yazılı olarak sunmak (md. 39 fıkra (1) bent j) alt bent (ii)); reddiniz tutanağa geçirilir, haksız ret IGI ve ANOFM'ye bildirilir;
• bu çabayı, yasal ikamet hakkınızın sürdüğü 90 günlük süre içinde göstermek (md. 40 fıkra (6) bent a));
• yeni bir işveren bulunamazsa menşe ülkenize dönüş masraflarını üstlenmek (md. 39 fıkra (1) bent j) alt bent (iii) ve md. 40 fıkra (7)).

Acente olmadan doğrudan yetkili bir işveren tarafından işe alındıysanız, sizi bir yerleştirme acentesiyle temasa geçirme ve dönüş masrafını üstlenme yükümlülüğü işverene aittir (md. 18 bent h) ve i)).

Bu yükümlülüklere uyulmaması 25.000-40.000 lei para cezası gerektirir (md. 42 fıkra (5) bent b)).

90 günlük süreye dikkat — en sık düşülen tuzak

Kural, OUG 32/2026 ile değiştirilen OUG no. 194/2002 md. 56 fıkra (6)'dadır:

İş ilişkiniz tek izin süresi dolmadan sona ererse, çalışma amaçlı geçici ikamet hakkınız verildiği sürenin sonuna kadar geçerli kalır; ancak işsizlik ödeneği aldığınız süreden ya da ödenek almıyorsanız iş ilişkisinin sona erdiğinin kaydedildiği tarihten itibaren 90 günden uzun olamaz.

Başka bir deyişle: 90 gün bir tavandır, garanti değil. İzniniz 40 gün sonra bitiyorsa, ikamet hakkınız 90 gün sonra değil 40 gün sonra sona erer. Sözleşmenizin sona erdiği size bildirildiği gün karttaki bitiş tarihine bakın ve oradan sayın.

Bu süre içinde yeni bir iş sözleşmesi imzalarsanız, ikamet hakkınız tek iznin bitimine kadar geçerli kalır (md. 56 fıkra (7)).

Süre yeni bir sözleşme olmadan geçerse yasa dışı ikamete düşersiniz ve geri dönüş kararı riski doğar.

Oturma izni (TRC): nereden alınır, ne kadar tutar

İşveren veya acente tarafından WorkinRomania.gov.ro platformu üzerinden verilen tek başvurunun onaylanması (OUG 32/2026 md. 3 fıkra (2) bent d) ve e), md. 4) çalışma amaçlı ikamet hakkını açar. İznin kendisi Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenir.

Nerede: başvuru portaligi.mai.gov.ro üzerinden elektronik olarak yapılır; ardından biyometrik veriler (parmak izi ve fotoğraf) için ikamet ettiğiniz ildeki IGI birimine şahsen gitmeniz gerekir.

Ne kadar tutar — IGI'nin yayımladığı bilgilendirmeye göre:

Harçlar CEC Bank'ta, Hazine veznesinde veya ghiseul.ro üzerinden ödenir. İşveren kesin iş teklifinde aksini belirlemedikçe bu masraflar size aittir — vize, ulaşım ve konaklama masrafları da aynı şekilde paylaşılır (OUG 32/2026 md. 40 fıkra (8)).

Uzatma başvurunuzu, tanınan ikamet hakkınızın bitiminden en az 30 gün önce yapın.

Romence kursları sizin için ücretsizdir

İşveren, faaliyete başlamanızdan itibaren en az 6 ay boyunca, haftada en az 6 saat olmak üzere, kültürel ve sosyal uyum unsurları içeren Romence kursları sağlamakla yasal olarak yükümlüdür (OUG 32/2026 md. 7 fıkra (1) bent g)). Kurslar doğrudan işveren tarafından, akredite sağlayıcılar aracılığıyla ya da kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları veya eğitim kurumlarıyla iş birliği içinde düzenlenebilir.

Yasa toplam saat sayısını sabitlemez — koşul, asgari süre ve asgari haftalık sıklıkla ifade edilmiştir. Size hiçbir şey sağlanmıyorsa işveren her işçi için 5.000-10.000 lei para cezası riski taşır.

İşveren ayrıca anladığınız bir dilde iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile gerekli koruyucu donanımı sağlamak zorundadır (md. 7 fıkra (1) bent d)).

İşveren veya acente neyi riske atar: yasadaki cezalar

Bu rakamlar şikâyet verirken işe yarar — fiilin cezalandırıldığını ve tutarını gösterir.

Şikâyet nasıl yapılır

1. Kanıtları toplayın — sözleşme, bordrolar, hesap ekstresi, puantaj, mesajlar, fotoğraflar.
2. Olayları kısaca yazın: ne, ne zaman, kim, hangi tutarda. Hukuk dili gerekmez; bu rehberdeki madde numaralarına atıf yapmak işe yarar.
3. Şikâyeti doğru kuruma verin (aşağıdaki listeye bakın). Çevrimiçi, e-posta ile veya bizzat başvurabilirsiniz.
4. Kayıt numarasını isteyin — örneğin "Nr. 23/03.07.2026". Numara olmadan başvuru yaptığınızı kanıtlayamazsınız.
5. Yanıtı 30 gün içinde bekleyin — dilekçelerin yasal cevap süresi (OG no. 27/2002).

Yasa size, elektronik platform üzerinden de olmak üzere, gizli şikâyet ve istismar bildirimi prosedürlerine erişim hakkı tanır (OUG 32/2026 md. 7 fıkra (1) bent h)).

Sık sorulan sorular

İlk 6 ay içinde istifa edebilir miyim?

Kural olarak hayır (OUG 32/2026 md. 40 fıkra (2)). İstisna md. 40 fıkra (3)'tedir: işverenin sözleşme hükümlerini veya iş ilişkisini ağır biçimde ihlal ettiği, usulüne uygun gerekçelendirilmiş hâllerde daha erken de işveren değiştirme girişiminde bulunabilirsiniz. "Usulüne uygun gerekçelendirilmiş" belgelenmiş demektir — kanıtın önemi buradadır.

6 aydan sonra istediğim işverene geçebilir miyim?

Doğrudan değil. Faaliyete başlamanızdan itibaren 2 yıl dolana kadar geçiş, yerleştirme sözleşmesine taraf olan acente aracılığıyla yapılır (md. 40 fıkra (4)). İstisna: acentenin yetkisi geri alınmışsa (md. 40 fıkra (5)).

İşveren kirayı maaşımdan kesebilir mi?

Konaklama bedelini yalnızca kesin iş teklifinde öngörülmüşse kesebilir ve tutar net maaşın %25'ini aşamaz (md. 7 fıkra (2)). 2026 asgari ücretinde tavan ayda yaklaşık 674 leydir.

Sözleşmeyi almak için benden ücret isteniyor. Yasal mı?

Hayır. Yerleştirilen işçiden komisyon, tarife, harç, teminat veya depozito alınması yasaktır (acente için md. 23 fıkra (6); yetkili işveren için md. 11 fıkra (3) ve md. 12 fıkra (8) bent d)). Acente için ceza 25.000-40.000 leydir.

İşveren pasaportumu saklayabilir mi?

Hayır. Yasa, seyahat belgesinin veya oturma izninin yalnızca bir kopyasını saklamasını öngörür (md. 7 fıkra (1) bent i)). Asılların alıkonulması, OUG 32/2026'nın gerekçesinde işgücü sömürüsüyle ilişkili bir uygulama olarak işaret edilmiştir ve Polise veya ANITP'ye bildirilmelidir.

İşimi kaybettim. Kaç günüm var?

İş ilişkisinin sona erdiğinin kaydedilmesinden itibaren en çok 90 gün — ancak yalnızca izniniz bundan daha uzun süre geçerliyse (OUG no. 194/2002 md. 56 fıkra (6)). İzin daha önce biterse, ikamet hakkınız karttaki tarihte sona erer.

Moldova Cumhuriyeti vatandaşıyım. Bu kurallar bana uygulanır mı?

Yerleştirme acentesine ilişkin kısıtlamalar, 6 aylık süre ve 2 yıl, OUG no. 194/2002 md. 27^2'de öngörülen işçilere uygulanır. Tam zamanlı sözleşmeyle çalışan Moldova Cumhuriyeti, Ukrayna ve Sırbistan Cumhuriyeti vatandaşları md. 27^1 kapsamındadır ve ayrı bir rejime tabidir. Ücret hakları ve İş Kanunu'ndaki genel işveren yükümlülükleri aynı kalır.

---

Bu rehber yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Yasal dayanaklar OUG no. 32/2026 (Resmî Gazete no. 335/27.04.2026) metni, bu düzenlemeyle değiştirilen OUG no. 194/2002, Hükümet Kararı no. 146/2026 ve Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı bilgilendirme üzerinden doğrulanmıştır. Doğrulama tarihi: 11 Ağustos 2026.

Yardıma mı ihtiyacınız var, ya da Romanya'da yasal olarak çalışmak mı istiyorsunuz? office@wantjob.eu adresine yazın veya wantjob.eu adresini ziyaret edin.